If the assumption is that any powerful form of collective thinking today must revolve around the concept of Global Village, theoretically based on a shared language and the imperatives of the market regardless of ethnicity, race, and nationality; if the presupposition is that in the post-industrial part of the world, globalization will lead us to a world void of violence and inequality, and this can only happen if we go beyond geographic demarcations that have reified after years of human development; if the assumption is that speaking of "mother country," "birthplace," "nation," or nativity is moot; those whose hearts do not beat to a name such as "Iran," readily accept the call for globalization. But one must also realize that given the limited resources of the earth, joining the globalization movement without knowing the consequences that it entails can only bring dissociations and pain.
Nationalism is not dead. True, its definition is no longer taken for granted. We are told that with the spread and speed of telecommunication, Nation-States are no longer holding together; nation-states being at the heart of nationalistic movements of the past. Take the country of Iran, where nationalism is evoked when it comes to getting people to show up at the ballots and vote for parliamentary or presidency candidates, but the name of "Iran" is seldom used in our National Television and Radio (instead, Iran is refer to as "Our Country" or "Our Beloved Country"). This is at a time when the Gulf Countries are trying to erase the name of Persia from the geographic map of the world. Another words, nationalism is still evoked but the concept refers to nothing in particular except nostalgia for something long lost.
This introduction was necessary to talk about the MELAL Ensemble Concert at the Ministry of Interior Hall.
Born in 1970, composer {Peyman Soltani} has tried for years to form a musical group, which he originally wanted to call "The Ensemble of Takht-e Jamshid (Persepolis) Nations," but which he ultimately had to do so under the name of "The Melal (Nations) Ensemble." The ensemble performed for three days, from 6 to 8 December of last year (2006), with the support of a private organization (Angizeh Sazan-e Faravari). This article intends to highlight the significance of this performance in terms of the nationalistic spirit it evoked and nostalgia for the national movements of half a century ago.
The piece that started the concert was called the "Songs of the Delphi Temple," which is the oldest recorded song of Greece, going back to the second century BC. The original score was in Greek alphabet etched on stonewalls of the treasury of the city of Delphi. In the concert brochure we read that the Melal performance of this piece was possibly the first such undertaking. Other compositions of the first half of the concert were as follows:
[::] Waltz No. 2, composed by {Dmitry Shostakovich} and arranged by {Navid Fashami}
[::] "Poeta" by {Vincente Amigo} and {Leo Brouwer}, arranged by {Keyvan Mirhadi} and accompanied by the guitar of {Bahram Aqajan} and the voices of {Elnaz Sadri}, {Sada Masa'eli}, and {Mehrdad Alizadeh}
[::] "Shalil" (based on the music of Bakhtiyari Tribes), composed by {Kambiz Roshanravan} and accompanied by the kamancheh of {Farshad Saremi}
[::] "The Oil Symphony" of {Ali Naqi Vaziri}, arranged by {Siyavash Beyzai} and accompanied by the tar of {Keyvan Saket}.
The virtuoso tar player, Keyvan Saket, brought confusion to The Oil Symphony as he seldom paid attention to the conductor. This symphony was first written by the late Vaziri in 1949, during the Oil Nationalization Movement -- a reminder of the spirit of the time, when the whole country was wrenching its rights from the hands of the British and which ended with the overthrow of the nationalist prime minister of the country, {Mohammad Mosadeq} -- but was never performed in a concert, nor did a recording of a performance intended for television in 1958 ever air after the Islamic Revolution.
Piece performed after the break:
[::] "Meidansalar," or "field conductor" (based on a native song of the city of Bushehr on the Persian Gulf)
[::] Section of the soundtrack of Red and the album Requiem for My Friend by {Zbigniew Preisner}, arranged by {Hamed Haqiqi}
[::] "The Ichmiadzin Dance", arranged by {Ziaoddin Nazempour} accompanied by a solo performance of tonbak.
[::] "Az khun-e javanan-e vatan," or "From the Blood of Our Youth…" a poem by {Aref Qazvini}, arranged by {Mehrdad Delnavaz}, with Bahman Rajabi on tonbak and the voices of {Salar Aqili} and {Sina Sarlak}
[::] "Bulbul-lar okhur," or "Nightingales Sing," based on an Azari song, arranged by Siyavash Beyzai, accompanied by the voices of {Rahim Shahriyari}, {Fariba Asadi}, {Fattaneh Behruzinia}, {Zima Nozad}
[::] "The First Iranian National Anthem" composed by {Jean Baptist Lemarre}, arranged by Siyavash Beyzai on a poem of {Bijan Taraqqi}, sang by Salar Aqili.
And a few comments on the pieces performed after the break. First, mention should be made of the tonbak performance of Master Bahman Rajabi after years of silence. His dexterous fingers created magical sounds, although one could see that old age and difficult years had taken their toll. Second, the significant of a performance that addressed issues of identity and the ancient ethnicities of Iran and the diversity of cultural influences this land has been witness to. And third was the performance of "The First Iranian National Anthem" of Jean Baptist Lemarre, who brought western music theory and notation to Iran. Lemarre was teaching western music theory in Iran in the late 19th century. He performed "The First Iranian National Anthem" only once before the Qajar king, Naser od-Din Shah, who was on a royal visit to Paris. At the Melal Concert, with the powerful voice of young singer Salar Aqili, the piece exuded a new sense of nationalism, and it is a pity that such a performance cannot be repeated in our national radio and television for everyone to see and hear.
I must also mention that the set design for this concert was so poor that it affected the event. The replica of Persepolis on stage was so disproportionate to the set that it provoked laughter more than anything else. The organizers seemed ignorant of this fact, not realizing how important set design can be. The lighting was also not so well thought-out. Finally, the huge orchestra was made to sit through all the pieces, waiting for their turn, and looking out of place during solo performances.
I can only hope for better performances for the Melal Ensemble in the future.
Top
گزارش كنسرت گروه ملل
مرضیه وفامهر
آذرماه ۱۳۸۵
اگر در این روزگار فرض بر این باشد حرکت ِ با قدرت و وسیع ذهنی و عینی تمام نقاط جغرافیای در نهایت بسته زمین بر روی شعاعهایی به مرکزیت ِ دهکده جهانی که، در تعریف تئوریک، مبنای ذهنی آن رسیدن به زبان ِ مشترک و اقتصاد ِ برابر، بیتأکید بر قومیت و ملیت و نژاد برگشت ناپذیرست؛ اگر فرض بر این باشد جهان صنعتیتر در تعریف تئوریک ِ جهانیشدن ما را به دنیایی بدون خشونت و نابرابری رهنمون میشود و تصویر روشنتر ِ آن ﭘاک کردن خطوط مرزی نقشه جغرافیایی است که بشر در تلاش چند هزارساله زیست ِ تکاملی ِ خود آنها را تا حدی قطعی کرده است؛ اگر فرض بر این باشد سخن گفتن از وطن، سرزمین مادری، زادگاه، خواستگاه یا ایران ﭘرت به نظر میرسد، در این روزگار و کسانی حتی از تکانهای قلب خویش با نام ایران در رنجند و با قبول هر آنچه تبلیغات داخلی و خارجی خواهان آنست خود را به حرکت عظیم نا آگاهانهای میسپارند که نتیجهاش حذف باشد نه بقای این سرزمین، باید اما اذعان داشت با توجه به منابع طبیعی متغیر زمین، همنفس شدن با حرکت جهانی، بدون ِ شناخت ِکامل ِ داشتهها و نداشتهها، تواناییها و ناتوانیها، دانستهها و ندانستهها، آداب و ادیان و اقوام در محدوده جغرافیمان، فقر و زوال را در پی میآورد نه دسترسی، تا حدی برابر به ثروت و چه بسا، در سرزمین ما ایران، توجه مجدانه به حفظ تمامیت ارضی کاری روشنگرانه باشد در این روزگار نیز.
اگرچه سؤاستفاده از واژههای وطن و وطندوستی و به کار بردن نام ایران، و هر آن واژه که بار مثبتی یدک میکشیده، واژهها را مستعمل و چرک کرده، در این روزگار، اما، یقین یا تردید به واژهها بیشناخت و تأمل کاری خطرآفرین بوده و هست و کاربرد واژه به تنهایی کافی نیست بل شناختی در ابعاد گسترده از عملکرد کاربران لازم است و رد ِ واژههای مستعملی چون وطن، آزادی، استقلال، ایران و از این دست، بدون شناخت بر عملکرد کاربران آن، چون قبول بیتأمل و تفحصکاری زیانآفرین بوده و هست.
این روزها اما حرکت بسوی زوال جدیتر از گذشته پی گرفته میشود. هم از سوی نیروهایی در داخل هم از سوی همسایگان ایران و هم از سوی جهان پیشرو. ملیتستیزی موجب حتی حذف نام «ایران» از صدا و سیمای جمهوری اسلامی شده است. انگار برنامهسازان دستور دارند به جای استفاده از نام ایران از اصطلاح نامفهوم «کشور ما» یا «کشور عزیز ما» استفاده کنند، آن هم اینروزها که كشورهای دیگر حاشیه خلیج فارس در بازیهای آسیایی اجحاف و دشمنی با «فارس» را به غایت خود رساندهاند. گروههایی که در داخل مرزهای ایران تلاششان بر فراموشی نام ایران بود در رقابتهای انتخاباتی مورد استفاده آن را کشف دوباره کردند، درست مثل کلمه «مردم».
اگرچه تعصب بر هر چیز تنها موجب فساد آن چیز میشود و تعصب بیهوده و بدون شناخت بر ملیت و جغرافیا نیز خودزنی است اما شناخت ِ اندوختههای فرهنگی، منابع طبیعی، اراضی جغرافیایی و سعی در جبران ِ کاستیها، همنفسی با حرکت جهانی را امکان پذیرتر میکند. با محدودههای جغرافیایی میتوان به تعریف روشنتری از خصلتها و آداب و رسوم و ضعف و قوت یک ملت رسید و با این شناخت، تلاش بیوقفه برای دستیابی به اندیشه و عملی برتر از گذشتهْ امکان مییابد. مگر نه اینکه هر جامعهای منتج تلاش و انطباق ِ زیست چند هزارساله در جغرافیایش و هر انسانی سلولی از جامعه با تاریخی در جغرافیاییست؟ پس چگونه میشود مرزهای جغرافیایی را برای سعادت انسان امروز بیاهمیت دانست و سعی در فراموش کردنش داشت؟ آیا میشود بدون شناخت کامل از خودمان با ملل دیگر گسترههای جغرافیایی به فرض مثال اسکاندیناوی یا جزایر مناطق حاره همنفسی بدون فاجعه داشته باشیم به ویژه در این روزگار که آنان سرزمین ما را زبالهدانی مناسبی برای دستاوردهای تجربیات مردود صنعتشان میدانند تا مرزهای سرزمینهاشان را پاک ِپاک نگاه دارند.
این توضیح به علت حضور پیدا کردن در کنسرت ارکستر ملل در تالار کشور لازم آمد.
{ﭘیمان سلطانی} متولد ۱۳۴۹ ﭘس از تلاش بسیار برای تشکیل ارکستر موسیقی ملل ِ تخت جمشید در نهایت موفق میشود مجوز گروه را با نام *ارکستر ملل* و با حذف نام تخت جمشید گرفته و در سه اجرا ۱۵ و ۱۶ و ۱۷ آذر ۱۳۸۵ با حمایت شرکت خصوصی *انگیزهسازان فناوری* بر سکوی *تالار وزارت کشور* حاضر شود.
این نوشته نه بررسی تکنولوژی موسیقایی اجرا بلکه گزارشی است به منظور ارج نهادن برتفکر و شیوه نگرش ملیگرایانه جاری بر اجرای منتج ِاز انتخابها و تلاش گروه به ویژه ﭘیمان سلطانی دارد. انتخاب تعدادی از قطعات و دکور نه چندان موفق نشان از تلاشی برای زنده کردن حرکت ملی پس از گذشت بیش از نیم قرن از خاطره جبهه ملی و سعی در یادآوری نکاتی به فراموشکاران ازلی این سرزمین دارد که خود فعالیتی ارزشمند در جهت روشنگریست اگرچه شاید توفیق یافتن ِ گروه برای اخذ مجوز شانسی باشد که تنها در دوران انتخابات و تلاش ِ سیستم در ایجاد وفاق ملی ِ چند روزه به هنرمندان رو میکند.
قطعه آغازگر، «سرود معبد دلفی» است که کهنترین سرود آئینی کشف شده یونانی متعلق به سده دوم پیش از میلاد و به خط یونانی با سیستم انهارمونیک بر روی دیوارهای سنگی خزانه شهر دلفی ثبت شده. در بروشور کنسرت آمده است اجرای ارکستری سرود دلفی بوسیله ارکستر ملل احتمالا نخستین اجرای جهانی این سرود بدین شکل میباشد. سپس
- والس شماره ۲ {شوستاکویچ} با تنظیم {نوید فشامی}
- «پوئتا ویکیت» اثر {وینست آمیگو} و {لئو بروور}، تنظیم {کیوان میرهادی} همراه با تکنوازی گیتار {بهرام آقاجان} و همنوازی {الناز صدری}، {صدف مسائلی} و {مهرداد علیزاده}
- «شلیل» (بر اساس موسیقی بختیاری) اثر {کامبیز روشنروان} همراه با تکنوازی کمانچه {فرشاد صارمی}
- «یادگار» اثر {کیوان ساکت} خواننده {سینا سرلک}، تکنواز تار کیوان ساکت، همنواز {تنبک بهادر زرین}، شعر {هوشنگ ابتهاج}
- «سمفونی نفت» اثر {علینقی وزیری}، تنظیم {سیاوش بیضایی}، تکنواز تار کیوان ساکت
بخش نخست قطعات پیش از تنفس چنین بود و نکته حائز اهمیت یکی حضور کیوان ساکت در همراهی با ارکستر بود که با کمتوجهی ایشان به رهبر ارکستر ایجاد ناهماهنگی در اجرای قطعات میکرد و با در نظر گرفتن جایگاه ایشان آرزو میکردیم کاش با گروه همراهتر میشدند.
دوم اجرای سمفونی نفت آخرین اثر زنده یاد علینقی وزیری در سال ۱۳۲۸ در جریان *مبارزات ملی شدن صنعت نفت* که ما را در حال و هوای مبارزات *جبهه ملی* و تلاشهای دکتر {مصدق} قرار میداد. قطعهای که تا کنون هرگز نه اجرا شده و نه اولین اجرای آن توسط خود علینقی وزیری در سازمان تلویزیون ۱۳۳۷ از صدا و سیمای جمهوری اسلامی پخش شده است تا ایرانیان به بررسی مبارزاتشا ن و جستجوی دلائل شکست و پیروزیشان بپردازند.
قطعات اجرا شده پس از تنفس:
- «میدان سالار» ( مبتنی بر یکی از ترانهها آئینی شهر بوشهر)
- بخشی از موسیقی فیلم قرمز و «رکوئیم برای دوست» اثر {زبیگنیو پرایزنر} تنظیم {حامی حقیقی}
- «رقص اچمیادزین». کومیتاس تنظیم {ضیاءالدین ناظم پور} تکنواز تنبک {بهمن رجبی}
- «از خون جوانان وطن» اثر {عارف قزوینی} تنظیم {مهرداد دلنوازی}، تکنواز تنبک بهمن رجبی، خوانندگان {سالار عقیلی} و {سینا سرلک}
- «بولبوللر اوخور» (بر اسا س ترانه محلی آذری) تنظیم سیاوش بیضایی، خواننده و نوازنده گارمون {رحیم شهریاری}، همخوانان {فریبا اسدی}، {فتانه بهروزینیا}، {زیما نوزاد}
- «نخستین سرود ملی ایران» اثر {ژان باتیست لومر} تنظیم سیاوش بیضایی، شعر {بیژن ترقی}، خواننده سالار عقیلی
و چند نکته بر قطعات پس از تنفس، نخست حضور استاد تنبک بهمن رجبی بر سکو پس از سالها حبس و سکوت بود که با مهارت انگشتان منعتفاش شگفتیآفرین بود و با آنکه نشستن بر او سخت میآمد تلاش میکرد زخم را به زخمه درمان کند و در هماهنگی زیبایی با ارکستر همراهی کند. دوم اجرای قطعاتی با زمینهای در فرهنگ اقوام ایران بود که یادآور تنوع قومی فرهنگی این سرزمین بود و سوم اجرای «نخستین سرود ملی ایران» اثر آلفرد ژان باتیست لومر، که او را پایهگذار شیوه نگارش موسیقی و تئوری غرب در ایران میدانند. لومر در دوران ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه به تدریس موسیقی و تعلیم سازهای غربی در ایران اشتغال داشت. «نخستین سرود ملی ایران» تنها یک بار توسط خود او در بازدید ناصرالدین شاه از پاریس با پیانو اجرا شده است و در اجرای ارکستر ملل با تنظیم سیاوش بیضایی قطعهایست بسیار با صلابتتر و قویتر از دیگر سرودهای ملی ایران که در نیم قرن گذشته شنیدهایم و اگر نه تاثیرگذارتر با اطمینان میتوان گفت همپای سرود زیبای «ای ایران» اثر {روح الله خالقی} موثر است. قابل ذکر است در اجرای ارکستر ملل با تنظیم شعر قابل قبول بیژن ترقی و صدای با صلابت و مستعد خواننده جوان، سالار عقیلی، لحظات فراموش نشدنی در تالار خلق شد و حیف و صد هزار حیف که چنین آثاری هرگز از صدا و سیمای جمهوری اسلامی که پوشش گستردهای در تمام نقاط ایران دارد پخش نمیشود تا همه ایرانیان محظوظ شوند نه فقط چند تنی با حضور در تالار.
در آخر تأسف بسیار از اینکه اجرای مورد نظر بدون تأمل کافی بر طراحی صحنه و نور ایجاد لحظات ناب را دریغ کرده بود. ساخت ماکت تخت جمشید در اندازهای بیتناسب با تالار آنقدر کمرنگ و بیقدرت بود که ناخودآگاه تماشاچی را به خنده وا میداشت. و این نتیجه نیاندیشیدگی و ناپختگی و نشانگر ناتوانی در تخیل آنچه که پس از اجرا اتفاق خواهد افتاد بود و مجریان طرح انگار بیاطلاع از این نکته بودند که طراحی صحنه و فضاسازی که در کنسرتهای جهان نقش جدی دارد خود تخصص مجزایی از مهندسی عمران است و با ماکت موجود در سالن (که اسپانسر برنامه میتواند به یادگار در گنجهاش جا بدهد) هیچ عظمتی از بنای تخت جمشید به چشم نمیآمد. پروژکسیون، لند آرت، گرافیک، نور و ویدئو آرت که سالهاست در کنسرتهای جهان تجربه میشود به کار گرفته نشده بود. طراحی نور هم فراموش شده و در تمام تکنوازیها تماشاچی حضور گروه بزرگ همخوانان و همنوازان منتظر تا قطعات بعد را تحمل میکرد.
با آرزوی موفقیتهای آینده برای ارکستر ملل.
بالای صفحه
