Until recently I only knew of Women's Day from the calendar. Today, however, I don't fix on a single day or a name. It no longer makes a difference to me whether 8 March is the Women's Day or not. This day is a pretext for me to remember the gaze of a woman whose face I saw in the media last year.
She was looking straight at me; perhaps to all of us. It could be that she was dead. Yes, she was dead, but she more alive to me than ever. I suddenly became scared and I didn't know why? I wondered how to interpret this gaze, which welled up in the form of tears in my eyes. Perhaps her gaze meant something else. Perhaps it was the replay of a message that had died out following a cry: "Follow in my footsteps."
Today, I get a chance to tell her:
That day, I stayed at home and you left home.
My brush wiggled on canvas and your feet on the pavement.
The background of my canvas was blue and that of your life red.
I was standing and you had fallen to the ground with plenty of worried eyes hovering over you.
I finished my canvas and you your life.
The gaze of the woman on the canvas remained fixed to the horizon, to the distances. But your gaze, it seems, was fixed on something nearby. Perhaps yours was beholding a future that was clearer than the one that had befallen you! A near future!
For sometimes now, the meaning of that gaze is nothing but silence for me. Silence. And I am not sure why I broke that silence today. Perhaps I couldn't any longer. Some words are too charged to be uttered. Their utterance debilitates you, breaks you, and you don't know how to mend the pieces again.
Although, you weren't alone, there was another woman who left house and never returned. There were other women, too, in the pages of history who had fallen to the ground, much like you did, staring at me through the ages and shouting: "We don't want to be mere bystanders."
In those days, if fathers broke the pen of their daughters for writing words like "equality" and "advancement", today, I owe my understanding to those who explained these words to me through their gaze, their pen, and their step.
Yesterday, I painted myself submerged in dreams and today I paint my blood-shot eyes and my worried gaze. What difference does it make if March 8 is Women's Day or not. This is your day; the day of those who understood these words fully.
تا دیروز روز زن را تنها در پس هدایا و نشانهگذاریاش بر روی تقویم میشناختم. امروز نگاهم تنها به یک روز و یک نام خیره نمیماند. دیگر برایم فرقی نمیکند هشتم مارس را به این نام بشناسم یا بیستم جمادی الثانی را. این روز بهانهای شد تا به یاد نگاه دختری بیفتم که تنها تصویرش را در اخبار رسانهها دیدم .
او به من چشم دوخته بود و شاید به همه ما. انگار مرده بود. آری مرده بود، اما برای من زنده ماند. ناگهان ترسیدم، نفهمیدم چرا؟ پیش خودم گفتم چگونه باید این نگاه را معنا کنم؟ نگاهش اشکی شد در چشمانم. معنای آن شاید چیز دیگری بود. شاید پیغامی بود که در پس فریادی خاموش شده مدام تکرار می شد. «قدمهایم را دنبال کنید.»
امروز مجالی شد تا به او بگویم:
آن روز من در خانه ماندم و تو از خانه بیرون آمدی. قلمموی من بر بوم میدوید و پاهای تو در خیابان. من رنگ آبی را زمینه کارم زدم، تو قرمز را بر پهنای زندگیات.
من ایستاده بودم. تو بر زمین افتاده بودی با انبوهی از چشمان نگران بالای سرت. تابلو تمام شد. عمر تو هم بسر آمد.
نگاه دختر درون تابلو به دوردستها خیره مانده بود، خیلی دورتر. اما نگاه تو انگار به چیزی نزدیک خیره مانده بود، شاید نگاهت به آیندهای روشنتر از حادثهای که برایت رخ داد خیره ماند! آیندهای نزدیک! چیزی که نمیدانم جامه اندازهای به تن مردم سرزمینم خواهد شد یا نه.
اکنون مدتهاست معنای آن نگاه برایم سکوت شده است. تنها سکوت. نمیدانم چرا امروز سکوتم را شکستم، شاید دیگر نمیتوانستم. بعضی واژهها سنگیناند، حتی نمیتوان آنها را به زبان آورد. آن چنان سنگین که بیانشان تو را از خود تهی میکند، شاید هم میشکنی و نمیدانی چگونه باید این تکههای خرد شده را دوباره به هم بچسبانی.
هر چند تو تنها نبودی، دختر دیگری هم بود که رفت و به خانه باز نیامد. پیشتر نیز نگاههای زنانی را در صفحات تاریخ میدیدم که هم چون تو بر روی زمین افتاده و زل زده به من، از میان اعصار فریاد میزدند: «سهم ما تماشاچی بودن نیست.»
اگر آن روزها پدرها قلمهای دخترانشان را میشکستند تا نتوانند کلماتی مانند «برابری» و «پیشرفت» را بنویسند، من امروز مدیون نگاهها، قلمها و قدمهایی هستم که این کلمات را برایم معنا کردند.
دیروز چهره خود را غرق در رویاهایم میکشیدم و امروز چشمان خون افتاده و نگاههای پریشانم را. دیگر چه فرقی میکند روز زن هشتم مارس یا بیستم جمادی الثانی باشد. این روز روز شماست. روز کسانی که معنای این واژه را به درستی فهمیدند.
