Safe to Light, an exhibition of the works of {Riyas Komu}, was held at AZAD Art Gallery in Tehran from 9 to 28 April 2010.
Independent artists from countries with whom we share geographical and cultural boundaries seldom hold exhibits in Iran and this has been especially true in the past five years when official budgets for contemporary arts has been slashed drastically; as such, Safe to Light was a welcomed guest to visual artists and viewers thirsty for new ways of looking at artistic practices. Also important was the fact that a curator, {Shahin Merali}, who had previously worked with the artist, introduced and contextualized the show for Iranian audiences.
Making art in the era of Globalization is no longer limited to a few geographical focal points; rather, it is the outcome of an amalgamation of many subcultures and sub-discourses that have incorporated the mandates of globalization and as such they influence the way art is perceived and made. The contemporary world of art has turned it back to meta-narratives and gives priority to native and local discourses. Especially in the past two decades, the arts of societies that have been removed from the "global village" have been the center of attention because it has become clear that globalization can only lead to contradictory representation if such arts are not included in the discourse. As such, globalization has changed course with local and native cultural forms included in the field like circles that form the overall contemporary global art and culture.
Exhibits by artists from various countries provide the opportunity for those who follow contemporary art practices to acquaint themselves with the latest developments. In this midst, works of artists from countries that are geographically close to Iran is of immense importance, because it makes it possible for artist to see how such a phenomenon as globalization is seen by artists who share cultural ties to Iran -- especially India and Turkey, who have long advanced their art within the globalization discourse.
It is also important for such exhibits to be carefully picked and presented; otherwise, they may have little benefit. It is here that the role of the "curator" becomes essential. An informed curator can turn an exhibit into an event that speaks to the concerns of our age.
The themes that Komu chooses are close to the people of non-Western nations. At the same time, and contrary to the majority of works intended for a global audience, Safe to Light refused to juxtapose two flat layers of Tradition + Modernity that our eyes are so accustomed to seeing in works of internationally recognized non-Western artists, of which Komu is one. His treatment of the situation of art in the East goes beyond the stereotypical binarities of Tradition versus Modernity. To put it differently, works of Riyas Komu are void of voluntary provincialism and simplification.
What meets the eye is the technical sophistication and masterful execution of works that, interestingly enough, blur the line between art and artifact. The use of wood and metal in these works gives birth to sculptures that are visually beautiful at the same time that they open multiple layers of meaning and interpretation. To put it differently, the orientalist thirst for exotic artifacts is satisfied only to reveal historical and political intentions. History and historical signifiers seem to be their main conceptual vector. The ideological and ethnic tensions in the region, the persistence of old beliefs and customs alongside new fashions and lifestyles, and the onus of colonialism in a post-colonial age are evident in Komu's works. The artist's position vis-à-vis these markers is neither that of a victim nor a militant. As an artist from India, he sees his role as one of offering new intellectual interpretations that touch on a wide range of emotions and beliefs.
Komu's works incorporate various ethnic-cosmopolitan stratagems and devices, which make them fresh and fascinating to Tehrani viewers, some of whom found the artist's approach to be propitious in finding a place in the global art scene. But Tehranis clearly needed more time to absorb the rich layers of meaning engendered by Komu's work, at the same time that they could identify with the political and historical issues that they brought about. For example, in "Blood Brothers", the viewer faces an array of cast aluminum soldiers arranged on the northern and part of the eastern walls of the gallery. This work, according to Komu, was conceived to show ethic and religious strife prevalent in modern-day India. But any viewer, not only an Iranian, from the shores of Indus River to the Adriatic Sea, can relate to the atmosphere of conflict and tension, of militarism and social turmoil. From the Indian Ocean to Gibraltar, do we know of a nation that has not suffered the devastations of war?
Another work, "The Scent of Funeral," looks like a massage table, which to the artist represents detoxification, and which lays bare the increasing wave of Islamophobia around the globe. "The Desert" speaks to the people of the Middle East. The Desert of Komu is a wooden horse split in half and held together by a twisted metal pipe. The wooden horse is thus deformed and transformed to twist entrenched concepts. For most people the desert is synonymous with camels, desiccation and aridity, but for the people of the region, it conjures another word: Oil. Oil is not a foreign notion to a Middle Easterner, although it has always been accompanied by the presence of foreigners.
The centerpiece of the exhibit was “Safe to Light”, a work that resembled a laboratory distillation set made of recycled wood (the artist is careful to point out next to all his wooden works that they are made of recycled material). Komu’s consistent references to political and historical issues kept the viewer wondering what this device was alluding to. But the presence of a hand-operated water pump next to the distillation set pointed to a more metaphorical meaning -- perhaps future wars would be fought over water rather than oil.
“Halima” was the only painting in the collection. An apparition of a child or a woman is standing before a microphone. Colors diffuse to give the scene a murkyfeel. Nothing is visible except the face and the mouth of the individual in the painting. It is not clear what “Halima” is saying? Is she singing? Is she shouting? In conversation with the artist we learn that Halima is both the name of the artist’s mother and daughter. To the visitors of his Tehran exhibit, Komu is drawing commonalities between several countries of the region – a history rife with words never spoken and never heard while the future generation tries to speak and to be heard.
Contrary to other works in this exhibit, the “Royal Screw” was easier to decipher. The wooden work had the handle of a sword and the body of a screw. Next to the title “royal” it could not fail to direct the viewer’s attention to power-holders and land-mongers.
نمایشگاهی از آثار {ریاض کُمو} از ۲۷ فروردین تا ۸ اردیبهشتماه ۱۳۸۹ در *نگارخانه طراحان آزاد* برپا بود. ریاض کُمو هنرمند ۳۹ساله هندی است که طی ده سال گذشته با حضور در رخدادهای مهم بینالمللی، چون *دوسالانه ونیز*، نام خود را به عنوان هنرمندی جهانی تثبیت کرده است. نمایشگاه ریاض در تهران به همت کیوریتور و نویسنده هندی انگلیسی، {شاهین مِرالی}، دایر شد. مِرالی سابقه طولانی در پژوهش و مدیریت هنری دارد که از آن جمله میتوان به مدیریت پنج ساله او در بخش سینما و رسانههای جدید *خانه فرهنگ ملل* در برلین اشاره کرد.
برگزاری نمایشگاه از آثارهنرمندان معاصر خارجی، بهخصوص هنرمندان کشورهایی، که با ایران مرزهای مشترک فرهنگی و جغرافیایی، دارند دیدگاه ما به پیرامون خود و مسائل جهانی را بازتر میکند. در ایران، بسیاری از هنرمندان، هنرجویان، گالریداران و مدیران هنری با آنچه در جهان میگذرد بیگانهاند و عمده اطلاعات ایشان در خصوص هنر معاصر به اسامی مشاهیر هنر معاصر، که تبلیغات بیشتری بر آنها متمرکز است، خلاصه میشود. این در حالی است که ما در دورانی به سر میبریم که جمعیت هنرمندان جهان و حجم فعالیتهای هنری، که شکل دهنده جریانات و گرایشهای مختلف و متنوع هنر معاصرند، به قدری زیاد است که آگاهی صرف از آنچه سوپرستارهها انجام میدهند دیگر شناخت جامعی از جریان و جهات فرهنگ و هنر معاصر به دست نمیدهد.
جریانسازی فرهنگی و هنری در عصر حاضر، عصر «جهانیشدن»، دیگر منحصر به قطبهای محدود و مشخص نیست. فرهنگ جهانی محصول همنشینی خردهفرهنگها و خردهگفتمانهای بیشماری است که پتانسیل جهانیشدن را در بستر خود پروراندهاند، و پس از قرار گرفتن در این گردونه هم تأثیرگذار و هم تأثیرپذیر بودهاند. فرهنگ معاصر به فراروایتهای کلی و جهانی پشت کرده و به روایتهای بومی و محلی اهمیت میدهد. از این حیث در دو دهه اخیر، فرهنگ و هنر جوامعی که به واسطه دور بودن از قطبهای مدرن فرصت مطابقت با «دهکده جهانی» نیافته بودند اهمیت یافته است، چرا که تجربه ثابت کرد که جداسازی انسان از بستر خود و قرار دادن او در جامعه جهانی یکپارچه حاصلی جز اسیر شدن در بنبست تضادها ندارد. لذا جهانی شدن رویه دیگری یافت و بسترهای فرهنگی بومی و منطقهای همچون دوایری درکنار هم قرار گرفته و فرهنگ و هنر معاصر را شکل دادهاند.
نمایش آثار هنرمندان کشورهای دیگر این فرصت را ایجاد میکند که عده زیادی از هنردوستان امکان آشنا شدن با برخی از این جریانات هنری را بیابند. در این بین، تماشای آثار هنرمندانی از همسایگان فرهنگی و جغرافیایی ما این فرصت را به وجود میآورد که با چگونگی تعامل فرهنگهای مشابه با مقوله جهانیشدن آشنا شده و آن را با رویه خود به قیاس بگذاریم -- بهخصوص زمانی که در دو سوی خود همسایگانی چون هند و ترکیه داریم که در این جریان مدتهاست گوی سبقت را از همسایگان منطقهای خود ربودهاند.
اما اگر چنین برنامههایی با انتخاب و اندیشه صورت نگیرد چیزی جز نمایشی تصادفی و بیحاصل در پی نخواهد داشت. اینجاست که باید به نقش کیوریتور و پیشنهاد دهنده توجه کرد. کیوریتوری که عهدهدار انتخاب هنرمند، آثار و گالری میشود بخش مهمتر ماجرا است که میتواند نمایشگاهی را به نمایش تولیدات خلاقه و صنایعدستی عدهای هنرمند گمنام و تفننی تبدیل کند یا آن را نمایشی مختصر و مفید از آثاری، که به توافق جهانی، معاصر تلقی شده و مثال مناسبی از جهانیشدنهنر شرق محسوب میشوند، از آب در آورد. کیوریتور نمایشگاه کمو در تهران، شاهین مرالی،هنرشناسی است که هنر معاصر هند را به خوبی میشناسد، ارتباط آن با تاریخ، فرهنگ و سیاست را موشکافانه تحلیل میکند و بخش تجاریشده آن را به نقد میکشد. مرالی همچنین با هنر و تاریخ معاصر ایران، بهواسطه پیشینهاش در خانه فرهنگ ملل برلین، آشناست. بنابراین، آنچه در ایران نمایش میدهد بر پایه درکی مشترک استوار است.
نمایشگاه ریاض کُمو در تهران، استقبال و بحث و روشنگری در پی داشت. درونمایه آثار او آمیزهای است از مفاهیم گوناگونی که بر احساسات مشترک مردم شرق دست میگذارد. بر خلاف بخش زیادی از شرق ِ جهانیشده، هنر گلوبال او از دو لایه تختِ به هم چسبانده شده سنت + مدرنیسم تشکیل نشده. تحلیل وضعیت و قومیت در آثار او به دکوراسیون کلیشهای تناقض میان عناصر تصویری سنتی که بر لایهای از زندگی مدرن کولاژ شدهاند خلاصه نمیشود. به عبارت دیگر در آثار ریاض خبری از تکرار خامدستی عامدانه و تظاهر به بدویت نیست. آنچه به وضوح در آثار او مشهود است در نگاه اول تکنیک و پرداختچیرهدستانهای است که بیننده را مجذوب خود میکند. اجرای تکنیکی آثار ریاض به طرز خیرهکنندهای بینقص است.
از سوی دیگر سازههای چوبی و فلزی او دیدنی و تفکربرانگیز است. این زیبایی بصری، خوان گستردهای از تحلیل و روایت را پیش روی بیینندهاش قرار میدهد. تاریخ و مشترکات تاریخی اصلیترین دستمایه مفهومی ریاض به نظر میآید. تاریخی شکل گرفته از کشمکشهای پیاپی قومی و عقیدتی، استمرار مظاهر سنت در کنار نمودهای زندگی مدرن، تأثیر استعمار بر زندگی سیاسیاجتماعی کشورهای پسااستعماری، و سربرآوردن زخمهای کهنه در قالب اعتراضهای مدنی و دینی. نگاه ریاض به این موضوعات نه تظلمآمیز است و نه ستیزهجو. او هنرمند را در جایگاه ارائه نوع جدیدی از تعابیر روشنفکرانه میداند که دامنه وسیعی از احساسات و عقاید را به میان میکشد. او در آثارش به ترکیبی چندگانه دست یافته از رویکردها و عناصر بومیبینالمللی.
در بین بینندگان تهرانی نمایشگاه ریاض، این روایتها منشأ بحث و جدل بود. گروهی منتقدانه این ترکیب را راهکاری مناسب برای موفقیت در عرصه جهانی میدانستند و گروهی آن را محصول نگاه هوشمندانه هنرمند به خود و جهانی که در آن میزید ارزیابی میکردند. اما این نظر در بین اکثر بازدیدکنندگان مشترک بود: درک لایههای درونی آثار نیازمند زمانی طولانیتر از نمایشگاههای معمول و یا بازدیدهای چندباره بود. این نکته گواه آن است که آثار ریاض ترکیبی از زیبایی و گسترهای از مفاهیم و نشانهها در خود دارد که بیننده را با پرسشهای زیادی روبهرو میکند، ضمن آنکه مشترکات تاریخی و اجتماعی به وضوح حسی همذاتپندارانه در بسیاری از بینندگان تهرانی را دامن میزد. برای مثال اثر «برادران خونی»، که از سپاهی از سربازان آلومینیومی تشکیل شده بود و روی دیوارهای شمالی و قسمتی از دیوار شرقی گالری را میپوشاند، به قول هنرمند، تنها در ارتباط با اختلاف عقاید و جنگ میان قبایل هندی ساخته شده بود. اما نه فقط بیننده ایرانی که هر بینندهای در فاصله کرانه سند تا دریای اژه، در برابر این اثر تاریخ ملت خود را به یاد میآورد. بهخصوص که قرار گیری آن بر دیوارهای نگارخانه، به مثابه پسزمینهای برای بقیه آثار، بستری از جنگ را بهوجود میآورد. از اقیانوس هند تا جبل الطارق، آیا ملتی را سراغ دارید که با جنگ بیگانه باشد؟
در اثری دیگر، «عطر تدفین»، که شبیه به تخت ماساژ است، هنرمند موج روبهگسترش اسلامهراسی را نشانه میگیرد. در هندوستان، تخت ماساژ نمادی است برای زدودن سم.
«صحرا» اثر دیگری است که برای ساکنان خاورمیانه گفتنی بسیار دارد. «صحرا»ی ریاض اسبی است چوبی که از کمر دو تکه شده و لولهای فلزی میان دو تکه را با پیچشی به هم وصل کرده. اسب چوبی به این ترتیب از شکل خارج و دستخوش استحاله شده است. صحرا برای بسیاری از مردم جهان شاید تنها مترادف خشکی و بیباری باشد. اما برای اهالی خاورمیانه با واژگان دیگری هم توأم است: نفت. برای مردم این تکه از زمین، نفت مفهوم بیگانهای نیست، گرچه حضور بیگانه را از زمان کشف آن همراه دارد.
«ایمن برای افروختن» اثر دیگری بود که توجه بینندگان ایرانی را بسیار به خود جلب می کرد. شباهت آن به دستگاه تهیه الکل در کنار گرایش بارز کُمو به ارجاعات تاریخی این سوال را به وجود می آورد که آیا اثر به تاریخ ایران اشاره دارد؟ اما حضور تلمبه قدیمی در کنار دستگاه تقطیر وجهه استعاری تری به این اثر می بخشید و آن تجسم افروفتن آتش زیر محفظه آب است. چیزی که شاید ذهن را به سوی شعله های افروخته بر سر نفت سوق دهد و این که آیا شعله های بعدی بر سر آب زبانه خواهند کشید؟«حلیمه» تنها اثر نقاشی این نمایشگاه بود. پَرهیبی شبیه به زنی یا کودکی ایستاده در برابر میکروفون، با رنگهای دود آسا که در هم غلطیده اند. جزئیات صورت و دهان قابل تشخیص نیست. معلوم نیست حلیمه چه می گوید؟ چه می خواند؟ چه فریاد می کند؟ در گفتگو با ریاض درمی یابیم که «حلیمه» هم نام مادر و هم نام دختر اوست. به تعبیر بینندگان، کُمو در سفر به تهران، با این اثر وجه مشترک نسلهای پیش و پس چند مملکت همجوار را به نمایش می گذارد؛ تاریخی آکنده از نگفتن و شنیده نشدن و آینده ای با نسلی که تلاش می کند فریاد کند و شنیده شود. همچون سایر آثار این نمایشگاه ادراک حسی یا عقلانی اثر «فتیله پیچ همایونی» برای بینندگان دشوار نبود. چرا که شامل نظامی ساده از استعارات تاریخی و معنایی بود که اگر بیننده را مستقیما به مقصود نمی رساند دست کم او را به محدوده ای نزدیک به آن هدایت می کرد. ترکیبی از پیچ یا دریل و شمشیر ،که چون با پیشوند همایونی همنشین شود بی شک بیننده را به سوی ارباب قدرت، تاراجگران زمین سوق می دهد.
نمایشگاه ریاض کُمو در گالری طراحان آزاد بی شک یکی از بهترین نمایشگاههایی بود که طی یک سال گذشته در تهران برگزار شد. هرچند شاهین مِرالی سابقه ونام درخشانی در برپایی نمایشگاههای هنری دارد اما مطمئناٌ هیچ گاه تا این حد تحسین و قدرشناسی هنردوستان تهرانی را در مقیاس عمومی بر نیانگیخته بود. همانطور که قبلا هم اشاره شد این نمایشگاه خصوصا برای هنرجویان و هنرپژوهان تهرانی درسی روشنگرانه در خصوص جهانی شدن فرهنگهای بومی شرقی محسوب می شد.
becomes essential. An informed curator can turn an exhibit into an event that speaks to the concerns of our age.
faces an array of cast aluminum soldiers arranged on the northern and part of the eastern walls of the gallery. This work, according to Komu, was conceived to show ethic and religious strife prevalent in modern-day India. But any viewer, not only an Iranian, from the shores of Indus River to the Adriatic Sea, can relate to the atmosphere of conflict and tension, of militarism and social turmoil. From the Indian Ocean to Gibraltar, do we know of a nation that has not suffered the devastations of war? 
feel. Nothing is visible except the face and the mouth of the individual in the painting. It is not clear what “Halima” is saying? Is she singing? Is she shouting? In conversation with the artist we learn that Halima is both the name of the artist’s mother and daughter. To the visitors of his Tehran exhibit, Komu is drawing commonalities between several countries of the region – a history rife with words never spoken and never heard while the future generation tries to speak and to be heard.
توجه کرد. کیوریتوری که عهدهدار انتخاب هنرمند، آثار و گالری میشود بخش مهمتر ماجرا است که میتواند نمایشگاهی را به نمایش تولیدات خلاقه و صنایعدستی عدهای هنرمند گمنام و تفننی تبدیل کند یا آن را نمایشی مختصر و مفید از آثاری، که به توافق جهانی، معاصر تلقی شده و مثال مناسبی از جهانیشدنهنر شرق محسوب میشوند، از آب در آورد. کیوریتور نمایشگاه کمو در تهران، شاهین مرالی،هنرشناسی است که هنر معاصر هند را به خوبی میشناسد، ارتباط آن با تاریخ، فرهنگ و سیاست را موشکافانه تحلیل میکند و بخش تجاریشده آن را به نقد میکشد. مرالی همچنین با هنر و تاریخ معاصر ایران، بهواسطه پیشینهاش در خانه فرهنگ ملل برلین، آشناست. بنابراین، آنچه در ایران نمایش میدهد بر پایه درکی مشترک استوار است. 
