زنان طرفدار کاندیدای اصلاح‌طلبی که با ملاحظه‌کاری به صحنه رقابت بازگشته بود با گرفتن حقی اندک (ورود به استادیوم) موفق شدند از میله‌های دروازه آزادی گذر کنند و با خاتمی در آخرین روزهای ریاست‌جمهوری‌اش بازی نهایی تیم ملی ایران را به تماشا بنشینند. تک گل فوتبالیستهای ایرانی در دروازه بحرین (اما در خاک ایران) نشست و پیروزی آسان‌تری را نسبت به گذشته نه چندان دور به دست ایرانی‌ها داد. تهران ساعت ۹ شب شاهد شادی و تبلیغاتی دیگرگون برأی کاندیداهای *نهمین دوره ریاست‌جمهوری* بود. شاهدان از حضور مردمی شاد و راحت خبر می‌دادند و می‌گفتند مردمی که تا دیروز برأی دفاع از افکارشان چشم می‌دریدند و شکم پاره می‌کردند، در این دوره آرام کاندیداهایشان را معرفی و از آنها دفاع می‌کردند و حتی ناسزاهایشان هم این بار متمدنانه بود.

پذیرفته بودند که کاندیداهایشان چندان هم از آب گذشته نیستند. یکی «هوای تازه» می‌داد، یکی «۵۰ هزار تومان» و دیگری «دولتی برأی کار» و دیگری با رنگ و رویی پریده و خنده‌ای ترسیده می‌خواست همه چیز را اصلاح کند و آن دیگری زندگی «برازنده ایرانی» را وعده می‌داد.

پس از ۲۶ سال که از انقلاب می‌گذرد به سنت هشت سال گذشته هر کاندیدایی سعی می‌کرد مردم را برجسته کند و آنها را به نظر مهم بیاورد. هر کس خواسته‌های قشری و گروهی را وعده برآوردن می‌داد. کار کاندیداهای ریاست‌جمهوری سخت و دشوارتر از هر دوره‌ای شده بود. تعدد کاندیداهاْ کار مردم را هم سخت کرده بود. اصول‌گرایان و اصلاح‌طلبان در دو طرف طناب‌کشی انتخابات وضع نابرابری را ترسیم می‌کردند. اصلاح‌طلبان با یک کاندیدای میانه‌روی ِ مایل به اصلاح‌طلبی در مقابله با اصول‌گرأیان ِ قدرتمند و تازه به میدان آمده در دور اول کم آوردند.

برأی نخستین بار پس از تأسیس جمهوری اسلامی در ایران، انتخابات به دور دوم کشیده شد و ناباوری بیشتر هنگامی بود که {علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی}، مردی که با *سازندگی* و مسایل حاشیه‌ای اقتصادی خود و خانواده‌اش شناخته شده بود در کنار {محمود احمدی‌نژاد}، اصول‌گرأی تازه پیدا، به رقابت دور دوم فراخوانده شد.

شوک وارده به قدری سنگین بود که تا دو روز اول قدرت تصمیم‌گیری از جامعه سیاسی و روشنفکر گرفته شد. گمانه‌زنی درباره حضور هاشمی در دور دوم آغاز شده بود. سکوت *سردار سازندگی* که بزرگترین ریسک زندگی سیاسی خود را مرتکب شده بود مردم را هاج‌وواج‌تر کرد. عده‌ای گمان می‌کردند هاشمی خود را در سطحی نمی‌داند که با کاندیدایی چون احمدی‌نژاد به رقابت بپردازد و او را در اندازه‌ای نمی‌بیند که با او نرد انتخابات را بازی کند. اما هاشمی آمد و اصلاح‌طلبان و لایه‌های روشنفکر و خوش‌فکر جامعه را دچار تردیدهای بزرگ زندگی‌شان کرد. اصلاح‌طلبان به سرعت به حمایتهای مستقیم و غیرمستقیم از او پرداختند و روشنفکران با تذکر این نکته که هنوز نقدهایی به هاشمی دارند از او حمایت کردند.

احمدی‌نژاد با تصویرهایی از آینده ایران و ایرانی به میدان آمد که نزد بسیاریْ خلاصه‌اش طالبانیزم بود. طنزنویسی او را «لادن کوچولو» خواند و شایعه شد که او می‌خواهد حتی پیاده‌روها را زنانه مردان کند. بسیاری از ترس و واهمه بر باد رفتن هشت سال دشوار با بینی‌های گرفته به پای صندوق‌های رأی رفتند و ادای فرانسویان را درآوردند.

کوتاه سخن، احمدی‌نژاد با بیش از ۱۷ میلیون رأی به ریاست‌جمهوری رسید و ۷۰ میلیون ایرانی با پدیده جدیدی به نام «رئیس‌جمهور منتخب» روبرو شدند. *شهردار تهران* پله‌های ترقی را جهید و ناگهان نبدیل به مرد اول و شاید دوم ایران شد. حالا حکومتی یک دست، تقریباً، شکل گرفت و «مردی از جنس مردم» در صدر اخبار قرار گرفت.

بهت و ناباوری همراه با ترس و لرزی ریزریز در جان مردمی ریخت که از سرنوشت کشورهای در غرب و شرق جغرافیای خود حذر می‌کردند. سرنوشتمان چه خواهد شد؟ خوش‌خیالانی که {اهورا خالق یزدی} را شبانه می‌دیدند، فکر می‌کردند که احمدی‌نژاد مقدمه حمله آمریکاییان را فراهم خواهد کرد و رهایی به ارمغان خواهد آورد. بدبینان دیگری بودند که حکومت ۱۵ ساله طالبان بر افغانستان را مرور می‌کردند. و عده زیادی فقط می‌خواستند و می‌خواهند زودتر احمدی‌نژاد به کاخ ریاست‌جمهوری راه پیدا کند و پول نازنین نفت را به جامعه تزریق کند و حال همه کسانی که ذخیره ارزی را افتخار خود می‌دانند بگیرد.

عده‌ای انتخاب احمدی‌نژاد را حاصل عملکرد هشت ساله خاتمی می‌دانند و البته دلایلشان در ادامه محکوم کردن دوران ریاست خاتمی است. توقعات تعریف نشده و نامحدود ما از اصلاحات و نادیده گرفتن پیشینه‌های فرهنگی و تاریخی به اینجا کشیده شد که شیفته انقلابی‌گری بدون هزینه شده‌ایم. ما چه می‌خواهیم؟ آزادی، رفاه و تأمین اجتماعی، عدالت اجتماعی، جامعه‌ای اخلاقی و منزه؟

هیچکس هنوز هیچ تحلیلی از انتخاب چنین مردی بر زبان نرانده و به قلم نیاورده است. سخت‌ترین کار همین است. نمی‌توانی مردم را متهم به مرتجع بودن کنی، نمی‌توانی اطلاح‌طلبان را نقد کنی گر چه آسان‌تر از اولی است. تف سربالا تا کی؟